Tasarım Teklifi Nasıl Okunur? 8 Soruluk Denetim

Net cevap: tasarım tekliflerinde fark rakamda değil, rakamın neyi kapsadığında saklıdır. Sekiz soru sorulduğunda ucuz görünenin gerçekten ucuz olup olmadığı ortaya çıkar. Bu sorulara net cevap veremeyen bir teklif, kapsamı belirsiz demektir ve belirsizlik her zaman ödeyenin aleyhine çalışır.
Bu yazı sekiz soruyu ve her sorunun neyi ortaya çıkardığını verir. Bütçe yöntemini bütçe yazısında kurmuştuk; burada teklif masasındayız.
Soru 1-2: Kapsam ve Mobil
İlk iki soru, tekliflerin çoğunu ayırmaya yeter.
Kaç Sayfa Tipi?
Sayfa sayısı değil sayfa tipi sayısı yazılmış mı? Yazılmadıysa teklif hangi işi kapsadığını söylemiyor demektir.
Mobil Dâhil mi?
Mobil düzenin ayrı tasarlanıp tasarlanmadığı belirtilmeli; aynı düzenin küçültülmesi mobil tasarım sayılmaz.
Hangi Ekranlar?
Telefon, tablet ve masaüstünden hangileri kapsamda? Trafiğin çoğu telefondan geldiği için oradan başlanması beklenir.
Özel Bölümler
Hesaplayıcı, tablo veya özel vitrin gibi bölümler ayrı yazılmış mı? Bunlar standart bir sayfa tipiyle aynı emek değildir.
Kaynak ve resmî belge: Ticaret Bakanlığı · tüketici hakları
Soru 3-4: Uygulama ve İçerik
En pahalı iki sürpriz bu iki satırdan çıkıyor.
Uygulama Dâhil mi?
Tasarımın çalışan bir siteye dönüşmesi kapsamda mı? Değilse elinizde yalnız bir tasarım dosyası kalır.
Hangi Altyapı?
İçerik yönetim sistemi mi, sayfa kurucu mu, özel kod mu? Bu karar sonraki bakım kolaylığını ve maliyetini belirler.
Metni Kim Yazacak?
Sayfa metinleri işletmeden mi gelecek? Bu cevap hem takvimi hem toplamı doğrudan etkiler ve teklifte yazılı olmalıdır.
İçerik Takvimi
Metin ve görselin hangi tarihe kadar teslim edileceği de yazılmalı; gecikmenin kime ait olduğu ancak bu tarihle belirlenebiliyor. Kapsam dökümümüz fiyat sayfamızda.
Fotoğraf Kimden?
Stok görsel mi kullanılacak, çekim mi yapılacak, işletme mi sağlayacak? Üç seçeneğin maliyeti ve sonucu tamamen farklıdır.
Soru 5-6: Revizyon ve Takvim
Süreç şartları, sonucu fiyat kadar belirliyor.
| Soru | Neyi ortaya çıkarır? | Cevap yoksa |
|---|---|---|
| Kaç sayfa tipi? | Gerçek kapsam | Kıyas yapılamaz |
| Mobil dâhil mi? | Emek payı | Telefonda kullanılmaz |
| Uygulama dâhil mi? | İş bitiyor mu? | Elde dosya kalır |
| Metin kimden? | Takvim ve bütçe | Proje durur |
| Kaç revizyon? | Süreç netliği | Sonsuz tartışma |
| Takvim ne? | Planlama | Belirsiz teslim |
| Teslimde ne var? | Bağımsızlık | Bağımlılık |
| Telif kimde? | Sahiplik | Kullanım sorunu |
Kaç Tur Revizyon?
Sayı yazılı olmalı ve bir turun neyi kapsadığı tanımlanmalı; bu iki satır olmadan süreç öngörülemez.
Kapsam Genişlemesi
Yeni bir sayfa tipi talebinin nasıl fiyatlanacağı baştan yazılmalı; bu ayrım proje ortasındaki tartışmaları önler.
Takvim
Hangi aşamanın ne kadar süreceği ve işletmeden ne zaman ne beklendiği yazılı olmalı; tek bir teslim tarihi yeterli değildir.
Ödeme Planı
Ödemenin hangi aşamalarda yapılacağı yazılmalı; peşin ödeme isteyen ama aşama tanımlamayan teklifler risk taşıyor.
Gecikme Kuralı
İçerik geç gelirse takvimin nasıl kayacağı da tanımlanmalı; bu madde iki tarafı da korur.
Soru 7-8: Teslim ve Telif
Son iki soru, projeden sonra ne olacağını belirliyor.
Teslimde Ne Var?
Kaynak dosyalar, kullanılan görseller, panel erişimi ve kısa bir eğitim; dördü de yazılı olmalı ve teslim listesinde yer almalıdır.
Telif Kimde?
Üretilen tasarımın kullanım hakkı işletmede mi? Bu soru sorulmadığında ileride başka bir tarafla çalışmak zorlaşabilir.
Lisanslar
Kullanılan yazı tipi ve görsellerin lisansları kimin adına ve hangi kapsamda? Süreli olanlar ayrıca belirtilmelidir.
Sonraki Bakım
Proje bittikten sonra güncelleme ve destek nasıl olacak? Ayrı bir anlaşma olması normaldir ama baştan konuşulmalıdır.
Teklifleri Karşılaştırmak
İki teklif ancak aynı tabloya oturtulduğunda kıyaslanabilir.
Landing Ayrı Satır
Site tasarımıyla landing sayfası aynı teklifte olsa bile ayrı satır olmalı; ikisi farklı iş ve farklı emek — ayrımını landing yazımızda kurmuştuk.
Toplam Süre
Teslim süresi de karşılaştırmaya girmeli; iki hafta erken teslim eden bir teklif, iki ay bekleyen bir tekliften farklı bir değer taşıyor.
Aynı Satırlara Yazın
Sekiz sorunun cevaplarını yan yana koyun; boş kalan hücreler hangi teklifin neyi kapsamadığını gösterir.
Eksikleri Fiyatlayın
Bir teklifte olmayan kalemi piyasa bedeliyle doldurun; ilk bakışta hesaplı görünen teklifin toplamı çoğunlukla bu işlemden sonra yukarı çıkar.
Sayfa Tipi Başına
Toplamı sayfa tipi sayısına bölmek, iki teklifin gerçekten aynı işi mi yaptığını gösteren pratik bir kontroldür.
Süre Tahmini
Kaç haftada teslim edileceği ve hangi aşamada ne beklendiği yazılmalı; süresiz bir teklif, takvimi de belirsiz bırakır.
Teslim Kontrolü
Teslimde kaynak dosyaların, erişimlerin ve belgelerin eksiksiz alındığı bir kontrol listesiyle doğrulanmalı.
Yazılı Onay
Her aşamanın yazılı olarak onaylanması, sonraki aşamada geri dönüşü de tartışma konusu olmaktan çıkarıyor.
Sözleşme
Kapsam, takvim, revizyon ve teslim maddelerinin tek bir belgede toplanması, iki tarafı da koruyan en basit önlem.
Değişiklik Bedeli
Onaydan sonra gelen taleplerin nasıl fiyatlanacağı da yazılmalı; bu satır, sürecin en sık tartışılan kısmını baştan kapatıyor.
İletişim Düzeni
Süreç boyunca hangi sıklıkta ve hangi kanaldan görüşüleceği belirlenmeli; belirsiz iletişim, gecikmelerin en yaygın sebebi.
Ekip Kim?
Tasarımı kimin yapacağı ve uygulamayı kimin üstleneceği ayrı ayrı yazılmalı; iki iş farklı beceri istiyor ve tek kişide birleşmeyebiliyor.
Örnek İsteyin
Daha önce yapılmış benzer ölçekte bir işi görmek, broşürdeki her maddeden değerlidir.
Uyarı İşaretleri
Bazı ifadeler, cevap beklemeden karar verdirir.
Sayfa Sayısı Üzerinden Fiyat
Sayfa tipi sorulmadan verilen bir rakam, işi tanımadan verilmiş demektir; bu teklif sonradan mutlaka değişir.
Sınırsız Revizyon
Kulağa iyi gelir ama pratikte ya kapsam daraltılır ya süreç uzar; sağlıklı olan belirli ve tanımlı bir tur sayısıdır.
Çok Kısa Takvim
Gerçekçi olmayan bir teslim süresi, aşamaların atlanacağı anlamına gelir; genellikle keşif ve test bu durumda kesilir.
Portföy Uyumsuzluğu
Gösterilen örnekler sizin ihtiyacınızdan tamamen farklıysa dikkat gerekir; benzer ölçekte iş görmüş olmak riski belirgin biçimde azaltır.
Aşırı Ucuz Teklif
Piyasanın belirgin biçimde altındaki bir bedel genellikle keşif, mobil kontrol ve revizyonun kapsam dışı bırakıldığını gösteriyor — sebebini ucuz tasarım yazısında açıyoruz.
Referans Vermeme
Daha önce çalıştığı bir müşteriyle konuşma imkânı tanımayan bir teklif dikkat ister; gösterilebilir iş, anlatılan işten her zaman değerli.
Belirsiz Teslim
Kaynak dosyaların ve panel erişiminin teslim edilip edilmeyeceği yazmıyorsa bağımlılık baştan kabul edilmiş olur. Teklifinizi ön değerlendirmede birlikte okuyabiliriz. Kapsam bilgimiz fiyat sayfamızda.
Sahadan Notlar
Kısa Sözlük
Hızlı Özet
Sıradaki Adım
Sık Sorulan Sorular
Tasarım teklifinde nelere dikkat etmeliyim?
Sekiz soruya: kaç sayfa tipi tasarlanacak, mobil düzen ayrı tasarlanıyor mu, uygulama dâhil mi ve hangi altyapı kullanılacak, metin ve fotoğraf kimden gelecek, kaç tur revizyon var ve bir tur neyi kapsıyor, takvim aşama aşama yazılmış mı, teslimde kaynak dosyalar ve panel erişimi veriliyor mu, telif ile lisanslar kimin adına?
İki tasarım teklifini nasıl karşılaştırırım?
Sekiz sorunun cevaplarını aynı tabloya yazıp yan yana koyarak; boş kalan hücreler hangi teklifin neyi kapsamadığını gösterir. Bir teklifte olmayan kalemi piyasa bedeliyle doldurun. Ayrıca toplamı sayfa tipi sayısına bölmek, iki teklifin gerçekten aynı işi mi yaptığını gösteren pratik bir kontroldür.
Sınırsız revizyon vaadi iyi bir şey mi?
Kulağa iyi gelir ama pratikte ya kapsam daraltılarak ya süreç uzatılarak dengelenir. Sağlıklı olan belirli ve tanımlı bir tur sayısıdır: kaç tur olduğu ve bir turun neyi kapsadığı yazılı olmalıdır. Ayrıca yeni bir sayfa tipi talebinin revizyon değil kapsam genişlemesi olduğu ve nasıl fiyatlanacağı da baştan belirtilmelidir.
