Yapay Zekâ Projesini Kim Yapmalı?
Yapay zekâ projelerinde teknik kurulum, işin en kolay kısmıdır. Zor olan doğru soruları belirlemek, bilgi kaynağını temizlemek ve sınırları çizmektir. Bu yüzden “yapay zekâ biliyoruz” diyen bir ekip, iyi bir proje ekibi olmayabilir. Sorulacak asıl soru şudur: kaç sistem kurdunuz ve nasıl ölçtünüz? 🤝
Bu yazı dört seçeneği kıyaslıyor ve seçim ölçütlerini veriyor. Kapsam listesini kapsam yazısında maddeledik.
Bu Projeyi Zorlaştıran Üç Şey
Klasik yazılım projelerinde olmayan, burada her zaman olan üç zorluk var. 🧩
Sonuç Kesin Değildir
Klasik yazılımda düğme çalışır ya da çalışmaz. Burada aynı soru farklı cevaplanabilir; kalite oranla ölçülür.
Ölçüm Kurulmalıdır
“Çalışıyor” bir sonuç değildir. Cevaplanan soru oranı ve devir oranı baştan tanımlanmalıdır.
Proje Bitmez
Bilgi kaynağı eskir, cevaplar bozulur. Bu sistemler izlenmesi gereken sistemlerdir.
Seçenek 1: Yapay Zekâ Odaklı Ajans
Bu işi düzenli yapan ekipler. Süreç ve deneyim satarlar. 🏢
Güçlü Yanı
Benzer projeleri görmüşlerdir. Sınır tanımı, test yöntemi ve ölçüm düzeni yapısal olarak vardır.
Zayıf Yanı
Bedeli yüksektir ve sizin işinizi öğrenmeleri gerekir. Bilgi kaynağı hazırlığı yine sizden gelir.
Neye Bakılmalı?
Kaç sistem kurdular ve sonuçları nasıl ölçtüler? Somut rakam veremiyorlarsa dikkatli olun.
Kime Uygun?
Kapsamlı projeler, veriye bağlı sistemler ve süreklilik isteyen işletmeler.
Seçenek 2: Mevcut Web Ajansınız
Siteyi yapan ekip, sistemi de kurabilir. Ama farklı bir uzmanlık gerekir. 🖥️
| Avantaj | Risk |
|---|---|
| Siteyi ve yapıyı bilir | Bu alanda deneyim sınırlı olabilir |
| Entegrasyon kolay | Sınır tanımı atlanabilir |
| Tek muhatap | Ölçüm kurulmayabilir |
Ne Zaman Doğru?
Hazır bir çözümün siteye yerleştirilmesi yeterliyse. Bu iş teknik olarak rutindir.
Ne Zaman Yetersiz?
Kendi verinize bağlı, sınırları tanımlı ve ölçülen bir sistem isteniyorsa deneyim sorulmalıdır.
Kritik Soru
Sınır tanımını ve test listesini nasıl kuruyorsunuz? Cevap muğlaksa risk yüksektir; denetimi teklif yazısında yaptık.
Seçenek 3: Hazır Platform
Aracıyı atlayıp doğrudan bir hizmete abone olmak. En hızlı yol. ⚡
Güçlü Yanı
Kurulum kısadır, maliyet öngörülebilirdir ve hemen başlarsınız. Küçük ölçekte mantıklıdır.
Zayıf Yanı
Kendi verinize bağlama, sınır tanımı ve özel entegrasyon sınırlıdır. İhtiyaç büyüdüğünde duvara çarparsınız.
Yine de İş Sizde
Bilgi kaynağını hazırlamak ve cevapları denetlemek yine sizin işiniz. Platform bunu yapmaz.
Kime Uygun?
Dar kapsamlı ihtiyaçlar ve pilot denemeler. Türleri çözüm türleri yazısında ayrıştırdık.
Seçenek 4: İç Ekip
Teknik personeli olan işletmelerde akla gelir; dikkat gerektirir. 🏗️
Güçlü Yanı
İşinizi ve bilgi kaynağınızı en iyi bilen taraftır. İletişim maliyeti sıfırdır.
Zayıf Yanı
Bu iş günlük işin üstüne gelir ve genellikle ikinci öncelik olur. Ayrıca sınır tanımı deneyim ister.
Karma Model
Kurulum ve sınır tanımı dışarıdan, bilgi kaynağı ve denetim içeriden. Çoğu işletmede en dengeli kurgu budur.
Karma Model Nasıl Kurulur?
Çoğu işletmede tek taraf yeterli olmaz; iş bölünür. 🧩
Üç sorumluluk net biçimde dağıtılır.
Dışarıdan Alınacaklar
Kurulum, sınır tanımı, test kurgusu ve ölçüm düzeni. Bunlar deneyim gerektirir.
İçeride Kalacaklar
Bilgi kaynağının doğruluğu ve cevapların denetimi. Kurum bilgisi yalnızca sizde vardır.
Ortak Yürütülecekler
Soru envanteri ve kapsam kararları. Bu ikisi birlikte yapıldığında proje hızlanır.
Seçim Ölçütleri
Kim olursa olsun, aynı dört ölçüt geçerlidir. 📋
Ölçüt 1: Kurulmuş Sistem Sayısı
Kaç proje yapıldı ve hangi ölçekte? Bu soru her şeyden önce gelir.
Ölçüt 2: Ölçüm Yöntemi
Kalite nasıl ölçülüyor? Cevaplanan soru oranı ve devir oranı bilinmiyorsa deneyim yüzeyseldir.
Ölçüt 3: Sınır Yaklaşımı
Sistemin neyi cevaplamayacağı nasıl belirleniyor? Bu soru, güvenlik bilincini ölçer.
Ölçüt 4: Yayın Sonrası
Proje kurulumla mı bitiyor, izleme dönemi var mı? Geçiş kurgusunu pilot yazısında ele aldık.
Referans Nasıl Kontrol Edilir?
Demo görmek yetmez; doğru soruları sormak gerekir. 🔎
Canlı Sistem İsteyin
Hazırlanmış bir demo değil, gerçekten yayında olan bir sistem. İkisi çok farklıdır.
Zorlayıcı Soru Sorun
Sistemin bilmediği bir şeyi sorun. Uyduruyor mu, yoksa bilmediğini mi söylüyor?
Müşteriyle Konuşun
Kaç ay çalışıyor, kaç soru cevaplıyor, bakımı kim yapıyor? Bu üç soru en bilgilendirici olanlardır.
Erişim ve Bağımlılık
Kim yaparsa yapsın, üç madde sizde kalmalıdır. 🗝️
Hesaplar Sizin Adınıza
Kullanılan servis hesapları sizin adınıza açılmalı. Değilse sistem sağlayıcıya bağımlı kalır.
Bilgi Kaynağı Sizde
Derlenen ve temizlenen içerik size teslim edilmeli. Bu birikim sizin varlığınızdır.
Ayrılık Senaryosu
Sözleşme biterse sistem çalışmaya devam eder mi, veriler nasıl devredilir? Bu soru baştan sorulmalıdır; gizlilik tarafını gizlilik yazısında ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
Web ajansım bu işi yapabilir mi?
Hazır bir çözümün siteye yerleştirilmesi söz konusuysa evet; bu iş teknik olarak rutindir ve siteyi bilen ekip hızlı ilerler. Ancak kendi verinize bağlı, sınırları tanımlı ve ölçülen bir sistem isteniyorsa deneyim sorulmalıdır. Kritik soru şudur: sınır tanımını ve test listesini nasıl kuruyorsunuz? Cevap muğlaksa risk yüksektir.
Hazır platform yeterli olur mu?
Dar kapsamlı ihtiyaçlarda ve pilot denemelerde yeterlidir; kurulum kısadır, maliyet öngörülebilirdir. Sınırı şudur: kendi verinize bağlama, özel sınır tanımı ve entegrasyon imkânları kısıtlıdır. Ayrıca platform hangi olursa olsun bilgi kaynağını hazırlamak ve cevapları denetlemek yine sizin işinizdir; bu yük hiçbir çözümde ortadan kalkmaz.
Sağlayıcıyı nasıl değerlendirmeliyim?
Demo yerine yayında olan gerçek bir sistem isteyin ve ona bilmediği bir şeyi sorun; uyduruyor mu yoksa bilmediğini mi söylüyor? Ardından dört ölçütü sorun: kaç sistem kuruldu, kalite nasıl ölçüldü, sınırlar nasıl belirlendi, yayın sonrası izleme var mı? Mümkünse mevcut bir müşteriyle konuşun ve sistemin kaç aydır çalıştığını sorun.
