Reklam ve Sosyal Medya Teklifi Nasıl Okunur?

Net cevap: bu alandaki tekliflerde fark rakamda değil, rakamın neyi kapsadığında saklıdır. Sekiz soru sorulduğunda ucuz görünenin gerçekten ucuz olup olmadığı ortaya çıkar. Hepsine net cevap veremeyen teklif, kapsamı belirsiz demektir ve belirsizlik her zaman ödeyenin aleyhine çalışır.
Bu yazı sekiz soruyu ve her sorunun neyi ortaya çıkardığını verir. Kalem ayrımını bütçe-yönetim yazısında kurmuştuk; burada teklif masasındayız.
Soru 1-2: Kalemler ve Üretim
İyi bir teklifin ilk özelliği, neyin neye ait olduğunu göstermesidir.
Kalemler Ayrı mı?
Reklam bütçesi, yönetim bedeli ve içerik üretimi ayrı satır olarak yazılmış mı? Tek toplam rakam, ne kadarının gerçekten reklama gittiğini gizler.
Ayda Kaç İçerik?
Kaç görsel, kaç video, kaç metin ve kaç gönderi? Sayı olmayan her satır sonradan tartışma konusudur ve genellikle aleyhinize sonuçlanır.
Kaç Kampanya?
Kaç platform, kaç kampanya ve kaç reklam varyasyonu yönetilecek? Bu sayı, yönetim bedelinin karşılığını gösteren en somut ölçüdür.
Revizyon Hakkı
Üretilen içerikte kaç tur düzeltme yapılabileceği yazılmalı; sınırsız revizyon da sıfır revizyon da pratikte yürümüyor — kalem yapısını maliyet kalemleri yazımızda vermiştik.
Görsel Kim Sağlıyor?
Malzeme işletmeden mi gelecek, üretim hizmete mi dâhil? Bu ayrım hem bütçeyi hem takvimi doğrudan belirler.
Kaynak ve resmî belge: Reklam Kurulu · ilkeler ve kararlar
Soru 3-4: Hesaplar ve Ölçüm
Bu iki soru, birikimin kimde kalacağını belirler.
Hesap Kimin Adına?
Reklam hesabı işletme adına mı açılacak? Ajans hesabında açılan bir kurguda geçmiş veri ve öğrenilmiş kitleler ayrılık gününde geride kalır.
Ödeme Kim Yapıyor?
Reklam ödemesi işletmenin kartından mı çıkacak? Aracı üzerinden yapılan ödemeler harcamanın gerçek tutarını denetlenemez kılar.
Ölçüm Kurulacak mı?
Dönüşüm takibi, olay tanımları ve varsa telefon takibi kurulacak mı, bu iş kimin? Ölçüm olmadan hiçbir rapor doğrulanamaz.
Kim Erişecek?
Platform paneline işletmenin erişimi olacak mı? Bu erişim, verilen her rakamı kendiniz doğrulayabilmenizin tek yoludur.
Soru 5-6: Raporlama ve Ekip
Ödenen bedelin karşılığı, ancak görülebildiğinde denetlenir.
| Soru | Neyi ortaya çıkarır? | Cevap yoksa |
|---|---|---|
| Kalemler ayrı mı? | Şeffaflık | Ne kadarı reklama gitti bilinmez |
| Ayda kaç içerik? | Üretim taahhüdü | Kapsam belirsiz |
| Hesap kimin adına? | Sahiplik | Birikim geride kalır |
| Ölçüm kurulacak mı? | Denetlenebilirlik | Rapor doğrulanamaz |
| Rapor nasıl? | Karar desteği | Veri yığını |
| Kim çalışacak? | Emek kalitesi | Sonuç riskli |
| Süre ve çıkış? | Esneklik | Bağlanma |
| Garanti var mı? | Dürüstlük testi | Uyarı işareti |
Rapor Niteliği
Platform çıktısını olduğu gibi göndermek rapor değildir; iyi bir rapor yapılan işi, oluşan değişimi ve gelecek dönemin planını anlatır.
Hangi Göstergeler?
Gösterim ve tıklama tek başına ölçü değildir; müşteri edinme maliyeti ve dönüşüm sayısı da raporda yer almalıdır.
Kim Yürütecek?
İşi yapacak kişinin deneyimi ve ayıracağı süre yazılı olmalı; satışta konuşulan kişiyle projede çalışan kişinin farklı olması sık rastlanan bir durumdur.
Yedek Kişi
Sorumlu kişi izinliyken kimin bakacağı da belirlenmeli; reklam günlük izlenmesi gereken bir iş ve boşluk doğrudan bütçeye yansıyor.
İletişim Düzeni
Hangi sıklıkta ve hangi kanaldan görüşüleceği belirlenmeli; belirsiz iletişim iki tarafta da hayal kırıklığı üretir.
Soru 7-8: Süre ve Garanti
Son iki soru, teklifin dürüstlüğünü ölçer.
Taahhüt Süresi
Ne kadarlık bir süre isteniyor? Reklamda ilk dört-sekiz hafta öğrenme dönemidir ama bu, uzun bir bağ anlamına gelmemelidir.
Çıkışta Ne Kalır?
Hesaplar, ölçüm kurulumu, öğrenilmiş kitleler ve üretilen görseller sizde kalıyor mu? Bu maddeler yazılı değilse ayrılık gününde kaybedilir.
Garanti Vaadi
Belirli bir satış veya belirli bir tıklama maliyeti garantisi bir uyarı işaretidir; bu değerler rekabete ve platform davranışına bağlıdır ve kimsenin kontrolünde değildir.
Ne Taahhüt Edilebilir?
Kaç kampanya kurulacağı, ayda kaç içerik üretileceği, hangi göstergelerin raporlanacağı ve hangi sıklıkta optimizasyon yapılacağı; bunlar ölçülebilir taahhütlerdir.
Teklifleri Karşılaştırmak
İki teklif ancak aynı tabloya oturtulduğunda kıyaslanabilir.
Aynı Satırlara Yazın
Sekiz sorunun cevaplarını yan yana koyun; boş kalan hücreler hangi teklifin neyi kapsamadığını kendiliğinden gösterir.
Eksikleri Fiyatlayın
Bir teklifte olmayan kalemi piyasa bedeliyle doldurun; ucuz görünen teklifin toplamı çoğu zaman bu işlemden sonra yukarı çıkar.
Reklam Bütçesini Ayırın
Karşılaştırma yalnız yönetim ve içerik kalemleri üzerinden yapılmalı; reklam bütçesi ikisinde de aynı olduğu için kıyası bozar.
Kurulum Kalemi
İlk kurulumun ayrı fiyatlanıp fiyatlanmadığı da kıyasa girer; aylık bedele gömülmüş bir kurulum, ilk bakışta ucuz görünen teklifi yukarı taşır. Kapsam dökümümüz fiyat sayfasında.
Toplam Aylık
Yönetim + içerik + araç lisansları; bu toplam, gerçek karşılaştırma rakamıdır ve reklam bütçesinden ayrı durmalıdır.
Uyarı İşaretleri
Bazı ifadeler, cevap beklemeden karar verdirir.
Tek Rakam
Reklam bütçesi ile hizmet bedelinin tek toplamda verilmesi; bu, en yaygın ve en kolay fark edilen belirsizlik biçimidir.
Garanti Dili
Belirli bir satış sayısı veya sabit bir tıklama maliyeti vaadi; ikisi de kontrol edilemeyen değerler üzerine verilmiş sözlerdir.
Hesap Bizde Kalsın
Reklam hesabının hizmet sağlayıcı adına açılması talebi; bu, birikimin ayrılık gününde geride kalması demektir ve kabul edilmemelidir.
Yazılı Kapsam
Konuşulan her taahhüdün yazıya geçmesi gerekiyor; sözlü mutabakatlar üçüncü ayda hatırlanmıyor ve ispat da edilemiyor.
Ekip Devamlılığı
Projede çalışan kişilerin sık değişmesi birikimi sıfırlıyor; ekip devamlılığını sormak, deneyim sormak kadar önemli.
Devir Paketi
Ayrılırken hesap erişimleri, kampanya yapısı ve üretilen görsellerin yazılı devredilmesi gerekiyor; devirsiz ayrılıklarda yeni taraf sıfırdan başlıyor.
Fesih Bildirimi
Anlaşmayı sonlandırmak için kaç gün önceden haber verileceği yazılı olmalı; bu süre bilinmediğinde istenmeyen bir dönem daha ödeniyor.
Sözleşme Dili
Anlaşılır bir dille yazılmış sözleşme de bir gösterge; okunamayan maddeler sonradan tartışma çıkaracak maddeler oluyor.
Deneme Dönemi
İlk üç ayı bir deneme dönemi gibi kurgulamak, yanlış eşleşmenin bedelini küçültüyor ve iki tarafı da rahatlatıyor.
Referans İsteyin
Benzer ölçekte çalışılmış bir müşteriyle konuşma imkânı, broşürdeki her maddeden değerli; gösterilebilir iş anlatılan işten güçlüdür.
Aceleci Başlangıç
Ölçüm kurulmadan hemen yayına geçmeyi öneren teklifler dikkat ister; ilk haftanın verisi geriye dönük kurulamıyor ve kalıcı olarak kayboluyor.
Sayısız Kapsam
“Düzenli paylaşım” veya “aktif yönetim” gibi ölçülemeyen ifadeler; taahhüt sayı içermiyorsa taahhüt değildir. Teklifinizi ön değerlendirmede birlikte okuyabiliriz.
Sahadan Notlar
Kısa Sözlük
Hızlı Özet
Sıradaki Adım
Sık Sorulan Sorular
Reklam teklifinde nelere dikkat etmeliyim?
Sekiz soruya: kalemler ayrı yazılmış mı (reklam bütçesi, yönetim bedeli, içerik üretimi), ayda kaç içerik ve kaç kampanya, görseli kim sağlıyor, hesap kimin adına açılacak ve ödemeyi kim yapıyor, ölçüm kurulacak mı ve panele erişiminiz olacak mı, rapor yorumlu mu, işi kim yürütecek ve kaç saat ayıracak, çıkışta ne kalıyor ve garanti vaadi var mı?
İki reklam teklifini nasıl karşılaştırırım?
Karşılaştırmayı yalnız yönetim bedeli, içerik üretimi ve araç lisansları toplamı üzerinden yapın; reklam bütçesi her iki teklifte de aynı olduğu için toplama dâhil edildiğinde kıyası bozar. Sekiz sorunun cevaplarını aynı tabloya yazın ve bir teklifte olmayan kalemi piyasa bedeliyle doldurun.
Reklamda garanti verilebilir mi?
Belirli bir satış sayısı veya sabit bir tıklama maliyeti garantisi bir uyarı işaretidir; bu değerler rekabete, sezona ve platform davranışına bağlıdır ve kimsenin kontrolünde değildir. Taahhüt edilebilecek şeyler ölçülebilir olanlardır: kaç kampanya kurulacağı, ayda kaç içerik üretileceği, hangi göstergelerin raporlanacağı ve optimizasyon sıklığı.
