Veri ve İçerik Taşıma: Neler Kaybolur?

Yenileme projelerinde en çok hafife alınan iş budur. Tasarım konuşulur, altyapı tartışılır; içerik taşıma ise “nasıl olsa aktarırız” diye geçilir. Sonra yayın tarihine bir hafta kala yüz elli sayfanın elle girilmesi gerektiği anlaşılır ve proje orada tıkanır. 📦
Bu yazı neyin nasıl taşınacağını, hangi verinin kaybolmaya yatkın olduğunu ve taşıma sonrası kontrol listesini anlatıyor. Kapsam içindeki yerini kapsam yazısında gösterdik.
Neler Taşınıyor?
“İçerik” dendiğinde akla metinler gelir; oysa taşınacak altı ayrı veri türü vardır. 🗂️
Metinler
Sayfa içerikleri, blog yazıları, açıklamalar. Aynı platformda kalınıyorsa toplu aktarılabilir; platform değişiyorsa dönüşüm gerekir.
Görseller ve Medya
Fotoğraflar, PDF dosyaları, videolar. Dosya yolları değişirse bağlantılar kırılır; bu, en sık yaşanan taşıma arızasıdır.
Yapısal Veri
Kategoriler, etiketler, menü yapısı ve sayfa hiyerarşisi. Metinler taşınıp yapı taşınmazsa site dağınık görünür.
Ticari ve Kişisel Veri
Ürünler, siparişler, üyelikler, form kayıtları. Bu veriler kişisel veri içerdiği için taşıma sırasında da korunmalıdır.
Üç Taşıma Yöntemi
Hangi yöntemin kullanılacağı, maliyeti ve süreyi doğrudan belirler. ⚙️
| Yöntem | Ne zaman | Risk |
|---|---|---|
| Toplu aktarım | Aynı platform, düzenli veri | Düşük |
| Dönüşümlü aktarım | Platform değişikliği | Orta |
| Elle giriş | Az sayfa, dağınık veri | İnsan hatası |
Toplu Aktarım
Veriler bir dosyaya çıkarılıp yeni sisteme aktarılır. En hızlı ve en ekonomik yöntemdir; ancak yapıların uyumlu olmasını gerektirir.
Dönüşümlü Aktarım
Veri, yeni platformun yapısına uyacak şekilde dönüştürülerek aktarılır. Hazırlık uzun sürer, aktarım hızlıdır.
Elle Giriş
Her sayfa tek tek yeni sisteme girilir. Az sayfada makul, çok sayfada ciddi bir emek kalemidir.
Karma Yöntem
Blog toplu aktarılır, kurumsal sayfalar elle yeniden kurulur. Çoğu projede en verimli yol budur.
Taşımadan Önce: Temizlik
Her şeyi taşımak zorunda değilsiniz. Yenileme, arşivi sadeleştirmek için en doğru andır. 🧹
Neyi Taşımayacaksınız?
Ziyaretçi almayan, konusu geçersizleşmiş ve tekrar eden sayfalar. Bu ayıklama, taşıma maliyetini doğrudan düşürür.
Veriyle Karar Verin
“Kimse okumuyordur” varsayımı tehlikelidir. Trafik verisine bakılmadan silinen sayfa, sessizce çalışan bir sayfa olabilir.
Birleştirin
Aynı konuyu parça parça anlatan zayıf sayfalar tek güçlü sayfada toplanabilir. Bu, hem arşivi hem sonucu iyileştirir.
Silinen Her Sayfa Bir Yönlendirmedir
Kaldırılan sayfaların adresleri boşluğa düşmemeli, en yakın karşılığa yönlendirilmelidir. Mekaniğini kayıp yazısında anlattık.
Kaybolmaya Yatkın Beş Şey
Taşıma sonrası eksikler genellikle aynı beş yerden çıkar. ⚠️
Görsel Bağlantıları
Metin taşınır, görseller eski sunucuda kalır. Sayfa açılır ama görseller yüklenmez.
Yüklenen Dosyalar
Kataloglar, fiyat listeleri, formlar. Medya kütüphanesinde görünmeyen ama sayfalara bağlanmış dosyalar kolayca unutulur.
Meta Alanları
Başlık etiketleri ve açıklamalar farklı bir eklentiyle tutuluyorsa taşınmayabilir. Bu kayıp görünmez ama etkilidir.
Form Kayıtları
Sitede biriken talep kayıtları. Yeni sisteme taşınmazsa geçmiş tamamen kaybolur.
Yönlendirme Kuralları
Eski sitede zaten kurulmuş yönlendirmeler. Bunlar taşınmazsa daha eski adresler de boşluğa düşer.
Kişisel Veri ve Sorumluluk
Taşınan veri kişisel bilgi içeriyorsa bu, teknik olduğu kadar hukuki bir konudur. 🔐
Hangi Veriler?
Üyelik bilgileri, sipariş kayıtları, form gönderimleri ve e-posta listeleri. Hepsi korunması gereken verilerdir.
Taşıma Sırasında
Veri dosyaları güvenli aktarılmalı, geçici kopyalar işlem bitince silinmelidir. Sağlayıcının elinde kalan kopyalar risk üretir.
Gereksizi Taşımayın
Yıllar öncesine ait, artık kullanılmayan kişisel veriyi taşımak yerine arşivlemek veya silmek daha doğru olabilir.
Sorumluluk Sizde
Veri işleyen taraf sağlayıcı olsa bile sorumluluk site sahibindedir. Bu alanda kesin bir uygulama gerekiyorsa hukuki görüş alınmalıdır.
Taşıma Sonrası Kontrol Listesi
Aktarım bittiğinde iş bitmez; doğrulama başlar. ✅
Sayfa Sayısını Karşılaştırın
Eski sitede kaç sayfa vardı, yenisinde kaç var? Rakamlar tutmuyorsa eksik taşıma vardır.
Rastgele Örnek Açın
Farklı tipten on sayfayı elle açıp kontrol edin: metin tam mı, görseller yükleniyor mu, bağlantılar çalışıyor mu?
Kırık Bağlantı Taraması
Site genelinde kırık bağlantı taraması yapılmalı. Bu tarama, gözle bulunamayacak eksikleri ortaya çıkarır.
Dosya Erişimini Deneyin
Kataloglar ve PDF dosyaları açılıyor mu? En sık atlanan kontrol budur.
Form Kayıtlarını Doğrulayın
Geçmiş kayıtlar erişilebilir mi, yeni gönderimler kaydediliyor mu? İkisi de ayrı ayrı denenmelidir; adımların tamamı taşıma yazısında.
Kim Taşımalı?
Bu iş sağlayıcıda da olabilir sizde de; belirleyici olan hacim ve yapı. 🤝
Sağlayıcı Taşırsa
Hızlıdır ve teknik riski üstlenir. Fiyat sayfa sayısına göre artar; teklifte rakamla yazılmalıdır.
Siz Taşırsanız
Bütçe düşer, süre uzar. Sayfa başına gerçekçi bir süre hesaplayın; iki yüz sayfa ciddi bir iştir.
Karma Model
Teknik aktarımı sağlayıcı yapar, içerik kontrolünü siz üstlenirsiniz. Çoğu projede en dengeli kurgudur; taraf seçimini kim yapmalı yazısında ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
İçerik taşıma otomatik yapılabilir mi?
Aynı platformda kalınıyorsa ve veri düzenliyse büyük ölçüde otomatik aktarılabilir; bu en hızlı ve ekonomik yöntemdir. Platform değişiyorsa veri yapıları uyuşmadığı için dönüşüm gerekir ve hazırlık uzar. Çoğu projede karma yöntem uygulanır: blog ve arşiv toplu aktarılır, kurumsal sayfalar yeni yapıya elle kurulur.
Taşımada en sık ne kayboluyor?
Beş şey öne çıkıyor: görsel bağlantıları, sayfalara gömülü dosya bağlantıları, meta alanları, form kayıtları ve eski sitede kurulmuş yönlendirme kuralları. Bunların çoğu gözle fark edilmez; sayfa açılır ve normal görünür. Bu yüzden taşıma sonrası sayfa sayısı karşılaştırması ve kırık bağlantı taraması mutlaka yapılmalıdır.
Eski içerikleri taşımak zorunda mıyım?
Değilsiniz ve yenileme, arşivi sadeleştirmek için en doğru andır. Ancak karar varsayımla değil trafik verisiyle verilmelidir; ziyaretçi almadığı sanılan sayfalar sessizce çalışıyor olabilir. Taşınmayacak sayfaların adresleri boşluğa bırakılmamalı, en yakın karşılığa yönlendirilmelidir.
